สั่งทำตรายางเสร็จ รอรับของ พอเปิดดูแล้วฟอนต์ไม่ใช่แบบที่ส่งไป หรือเส้นบางส่วนหายไปจนอ่านไม่ออก เป็นเรื่องที่เจอบ่อยกว่าที่คิด และเกือบทุกเคสแก้ได้ก่อนสั่งผลิต ถ้ารู้ว่าต้นเหตุมาจากอะไร ปัญหาฟอนต์ตรายางมีปัญหาส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากขั้นตอนการผลิต แต่เริ่มตั้งแต่ตอนเตรียมไฟล์ก่อนส่ง ไม่ว่าจะเป็นไฟล์ที่ยังไม่ได้ทำ Outline ไฟล์ความละเอียดต่ำ หรือฟอนต์ที่เลือกมาเส้นบางเกินไปสำหรับขนาดตรายางที่สั่ง สิ่งเหล่านี้กระทบผลลัพธ์ตั้งแต่ก่อนที่ยางจะถูกขึ้นรูป
บทความนี้รวบรวมสาเหตุที่เจอบ่อย พร้อมฟอนต์ที่ใช้ทำตรายางได้ดีในแต่ละประเภทงาน ทั้ง Cordia New, TH Sarabun PSK, Arial, Prompt, Kanit และอื่นๆ เพื่อให้ตรายางที่ได้ออกมาตรงแบบและใช้งานได้จริงตั้งแต่ครั้งแรก
ไม่ได้ทำ Outline ฟอนต์ก่อนส่งไฟล์ตรายาง
การไม่ได้ทำ Outline ของข้อความในตรายางก่อนส่งไฟล์ ปัญหานี้ร้านเราเจอบ่อยที่สุด ลูกค้าออกแบบไฟล์มาสวยมาก แต่ฟอนต์ในไฟล์ยังเป็น text layer อยู่ พอทางร้านเปิดไฟล์ในเครื่องที่ไม่มีฟอนต์นั้นติดตั้งอยู่ โปรแกรมจะสลับไปใช้ฟอนต์ default แทนทันที ตรายางที่ได้เลยไม่ตรงแบบที่ตั้งใจไว้
แปลงฟอนต์ให้เป็น Graphic ก่อนส่งไฟล์
- ถ้าใช้ Illustrator ทำผ่านคำสั่ง Create Outline
- ถ้าใช้ Photoshop ทำผ่าน Convert to Shape
เมื่อแปลงแล้วฟอนต์จะกลายเป็น object ไม่ขึ้นกับว่าเครื่องปลายทางมีฟอนต์นั้นหรือเปล่า แต่เมื่อแปลงแล้วจะไม่สามารถแก้ไขข้อความนั้นได้อีก ควรเก็บไฟล์ต้นฉบับที่ยังเป็น text ไว้ก่อนแปลงเสมอ ส่วนวิธีการ Create Outline สำหรับการเตรียมไฟล์ตรายางบริษัท ถ้าข้ามขั้นตอนนี้ไป โอกาสที่ฟอนต์จะเพี้ยนมีสูงมากโดยเฉพาะถ้าใช้ฟอนต์ที่ดาวน์โหลดมาเพิ่มเอง
ส่งไฟล์ความละเอียดต่ำหรือขนาดเล็กเกินไป
ไฟล์ JPG หรือ PNG ที่ขนาดเล็กหรือความละเอียดต่ำ พอทางร้านนำมาขยายให้พอดีกับขนาดตรายางจริง รายละเอียดของฟอนต์จะเริ่มเบลอ เส้นแตก หรือขอบตัวอักษรไม่คม โดยเฉพาะฟอนต์ที่มีเชิงหรือเส้นรายละเอียดเยอะ ยิ่งขยายมากยิ่งเห็นชัด
ถ้าไม่มีไฟล์ vector อย่าง .ai หรือ .pdf ควรส่งไฟล์ภาพที่ความละเอียดไม่ต่ำกว่า 300 dpi และขนาดใกล้เคียงกับตรายางจริงที่ต้องการ ไม่ใช่ภาพเล็กๆ ที่ crop มาจากเว็บหรือ screenshot
ฟอนต์เส้นบางเกินไปสำหรับขนาดตรายางที่สั่ง
อันนี้เป็นปัญหาที่ไฟล์ไม่ได้มีปัญหาอะไร แต่ตัวฟอนต์เองมีเส้นบางมาก พอย่อให้พอดีกับขนาดตรายางจริงซึ่งมักอยู่ที่ไม่กี่เซนติเมตร เส้นบางส่วนหายไปหรือปั๊มแล้วจางจนอ่านไม่ออก ฟอนต์ที่ดูดีบนจอขนาดใหญ่ไม่ได้แปลว่าจะปั๊มออกมาชัดเสมอไป
ฟอนต์ที่มักมีปัญหาในจุดนี้คือกลุ่ม Script หรือฟอนต์ลายมือที่มีเส้นเรียวบางสลับกัน กับฟอนต์ Serif ที่มีเชิงเส้นเล็กมากๆ พอย่อลงมาปั๊มในขนาดตรายางจริง เชิงเหล่านั้นมักหายไปก่อน
ฟอนต์แนะนำสำหรับทำตรายาง
- Cordia New เส้นกลมมน อ่านง่าย เหมาะกับตรายางชื่อ-ตำแหน่ง หรือข้อความอย่าง “รับแล้ว” “สำเนาถูกต้อง” ย่อแล้วยังชัด
- TH Sarabun PSK นิยมในงานราชการและเอกสารทางการ เส้นชัดเจน ย่อลงมาแล้วอ่านออก ใช้กันแพร่หลายจนคุ้นตา
- Angsana New ให้ความรู้สึกเป็นทางการ ใช้กับตรายางบริษัทหรือเอกสารที่ต้องการดูสุภาพเรียบร้อย
- Arial เหมาะกับข้อความภาษาอังกฤษหรือตัวเลข ไม่มีเชิงให้หายตอนย่อ เส้นตรงชัดเจน
- Tahoma คล้าย Arial แต่ตัวอักษรกว้างกว่าเล็กน้อย อ่านชัดในขนาดเล็ก เหมาะกับตรายางที่มีข้อความหลายบรรทัด
- Prompt และ Kanit ฟอนต์ไทยสมัยใหม่ เส้นสม่ำเสมอ ไม่มีเชิง เหมาะกับร้านค้าหรือแบรนด์ที่ต้องการดูทันสมัยกว่าฟอนต์ราชการ
- Krub และ Mitr เส้นกลมเป็นมิตร เหมาะกับร้านคาเฟ่ ร้านขนม หรืองานแพ็กเกจที่ไม่ต้องการดูเป็นทางการ แต่ยังอ่านง่ายเมื่อย่อลงบนตรายางขนาดเล็ก
กรณีไม่มีไฟล์เตรียมไว้
บางคนไม่มีไฟล์ดิจิทัลเลย มีแค่รูปถ่ายตรายางเก่า โลโก้บนนามบัตร หรือภาพที่ถ่ายจากเอกสาร ทางร้านรับทำได้ แต่ผลที่ได้ขึ้นอยู่กับความชัดของภาพต้นฉบับ ถ้าภาพชัดและเห็นรายละเอียดครบ ทางร้านสามารถ redraw ขึ้นมาใหม่ให้ใกล้เคียงได้ แต่ถ้าภาพเบลอหรือมีรายละเอียดซับซ้อน อาจได้ผลลัพธ์ที่ไม่เหมือนต้นฉบับทุกจุด สำหรับกรณีนี้ควรถ่ายภาพตรายางเก่าโดยกดลงบนกระดาษขาวแล้วถ่ายรอยปั๊มนั้นแทน จะเห็นรายละเอียดชัดกว่าถ่ายจากตัวด้ามตรายาง
ส่งไฟล์มาให้ดูก่อนได้เลย
ถ้าไม่แน่ใจว่าไฟล์ที่มีพร้อมผลิตหรือเปล่า ส่งมาให้ทางร้านดูก่อนได้เลย ไม่ว่าจะเป็นไฟล์ Illustrator, Photoshop, PDF หรือแม้แต่รูปถ่าย ทางร้านจะเช็กให้ว่าฟอนต์ครบไหม เส้นบางเกินไปไหม หรือมีจุดไหนที่ควรปรับก่อนผลิต จะได้ไม่ต้องมาแก้ทีหลังหลังจากตรายางออกมาแล้ว ติดต่อได้ทาง Line หรือโทรตรงที่ 098-294-1497
คำถามที่พบบ่อย
ส่งไฟล์ Word หรือ PowerPoint ทำตรายางได้ไหม
ได้ แต่ไฟล์กลุ่มนี้มักมีปัญหาเรื่องฟอนต์เพี้ยนเหมือนกัน เพราะฟอนต์ยังเป็น text อยู่ ถ้าส่งมาแบบนี้ทางร้านจะแจ้งกลับก่อนว่าต้องปรับอะไรบ้าง หรือให้ทางร้านช่วย redraw ให้ได้
ไม่มี Illustrator หรือ Photoshop จะทำ Outline ได้ยังไง
ถ้าไม่มีโปรแกรม ส่งไฟล์ต้นฉบับมาให้ทางร้านได้เลย บอกด้วยว่าใช้ฟอนต์อะไร ทางร้านจะจัดการให้ก่อนผลิต
ฟอนต์ในโลโก้บริษัทเป็นฟอนต์พิเศษที่ซื้อมา ใช้ทำตรายางได้ไหม
ได้ แต่ต้องทำ Outline ก่อนส่งเสมอ เพราะถ้าส่งมาเป็น text ทางร้านไม่มีฟอนต์นั้นในเครื่อง ผลที่ได้จะไม่ตรงแบบ
ส่งรูปถ่ายตรายางเก่ามาแล้วได้ตรายางที่เหมือนเดิมไหม
ขึ้นอยู่กับความชัดของรูปที่ส่งมา ถ้าถ่ายรอยปั๊มบนกระดาษขาวจะได้ผลดีกว่าถ่ายจากตัวด้าม ยิ่งเห็นรายละเอียดชัดเท่าไหร่ ผลที่ได้ยิ่งใกล้เคียงมากขึ้นเท่านั้น
ขนาดตัวอักษรเล็กสุดที่ปั๊มแล้วยังอ่านออกคือเท่าไหร่
ขึ้นอยู่กับฟอนต์ที่ใช้ด้วย แต่โดยทั่วไปถ้าข้อความในไฟล์เล็กกว่า 6pt มักมีปัญหาเรื่องเส้นหายหรืออ่านไม่ออกหลังปั๊ม ถ้าไม่แน่ใจส่งไฟล์มาให้ดูก่อนได้เลย