ก่อนทำตรายางบริษัท เช็กชื่อ อำนาจกรรมการ และข้อห้ามของ DBD ก่อนจดทะเบียน

หลายบริษัทมักสั่งทำตรายางพร้อมเอกสารจดทะเบียน โดยต้องอ้างอิงข้อมูลจาก กรมพัฒนาธุรกิจการค้าหรือ DBD ซึ่งดูแลการจดทะเบียนบริษัทและข้อมูลนิติบุคคล ปัญหาที่พบบ่อยคือชื่อในตราไม่ตรงกับชื่อที่จองไว้ ขาดคำแสดงประเภทนิติบุคคล หรือใช้สัญลักษณ์ต้องห้าม จนต้องแก้แบบหรือทำใหม่

ก่อนส่งไฟล์ให้ร้านทำตรายาง ควรเช็กก่อนว่าบริษัทจำเป็นต้องจดทะเบียนตราหรือไม่ อำนาจกรรมการกำหนดให้ใช้ตราประทับหรือเปล่า และข้อมูลใดต้องตรงกับ DBD ส่วนโลโก้ ขนาดตรา สีหมึก หรือข้อมูลติดต่อ เป็นตัวเลือกด้านการออกแบบ ไม่ใช่ข้อบังคับทั้งหมด

บริษัทจำกัดจำเป็นต้องมีตราประทับหรือไม่

บริษัทจำกัดไม่จำเป็นต้องจดทะเบียนตราประทับทุกแห่ง สิ่งที่ต้องตรวจสอบคือข้อความกำหนดอำนาจกรรมการ หากระบุให้กรรมการลงลายมือชื่อแทนบริษัทโดยไม่กำหนดว่าต้องประทับตรา บริษัทสามารถจดทะเบียนโดยไม่มีดวงตราสำคัญได้ แต่หากอำนาจกรรมการระบุว่าต้องลงชื่อพร้อมประทับตรา บริษัทก็ต้องจดทะเบียนรูปตราไว้ด้วย

ดังนั้นควรตกลงเรื่องนี้กับผู้จัดทำเอกสารตั้งแต่ต้น และตรวจแบบ บอจ.3 หรือข้อมูลอำนาจกรรมการก่อนสั่งผลิต หากภายหลังมีการแก้ไขเงื่อนไขอำนาจกรรมการให้ต้องใช้ตรา ก็ควรดำเนินการจดทะเบียนตราให้สอดคล้องกัน ไม่ควรทำตราเพียงเพราะเข้าใจว่าบริษัททุกแห่งจำเป็นต้องมีเหมือนกัน

ทำตรายางบริษัทต้องมีข้อมูลอะไรบ้างตามข้อกำหนด DBD

• ชื่อบริษัทต้องตรงกับชื่อที่จดทะเบียน ทั้งภาษาไทยหรือภาษาต่างประเทศ หากเลือกใส่ไว้ในตรา
• คำแสดงประเภทนิติบุคคลต้องครบ เช่น บริษัท จำกัด หรือรูปแบบตามที่จดทะเบียนไว้
• ไม่ควรแปล ย่อ หรือปรับชื่อเอง หากยังไม่ได้ตรวจสอบกับผู้ดำเนินการจดทะเบียน
• โลโก้ เลขทะเบียน ที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์ หรือสโลแกน ไม่ใช่องค์ประกอบบังคับทั้งหมด ควรใส่เฉพาะที่จำเป็นต่อการใช้งาน
• หากจดทะเบียนมากกว่าหนึ่งดวง ควรระบุให้ชัดว่าตราแต่ละดวงใช้ในกรณีใด

ชื่อบริษัทในตรา ต้องตรงกับข้อมูลที่จดทะเบียนไว้

หากตรามีชื่อภาษาไทยหรืออังกฤษ ควรใช้ตามเอกสารจดทะเบียนตรงตัว ทั้งการสะกด ลำดับคำ และคำแสดงประเภทนิติบุคคล ไม่ควรแปลหรือปรับเองเพื่อให้พอดีกับพื้นที่ หากต้องใช้คำย่อ เช่น บจก. ควรตรวจสอบกับผู้ดำเนินการจดทะเบียนก่อน เพราะหลักเกณฑ์ไม่ได้ระบุชัดทุกกรณี และหากข้อความยาว ควรปรับขนาดหรือจัดวางแทนการตัดชื่อ

หากบริษัทเปลี่ยนชื่อภายหลัง และตราที่จดทะเบียนไว้มีชื่อบริษัทอยู่ในแบบ ต้องจดทะเบียนแก้ไขตราให้สอดคล้องกับชื่อใหม่ จึงควรเก็บไฟล์ต้นฉบับไว้สำหรับปรับแบบหรือสั่งผลิตใหม่ในอนาคต

สิ่งที่ DBD พิจารณาในการทำตรายางบริษัท

DBD จะพิจารณารูปร่าง ข้อความ ตัวอักษร และองค์ประกอบสำคัญของตราที่นำไปจดทะเบียนเป็นหลัก ส่วนขนาดตรายางจริง สีหมึก และการจัดวางควรปรับให้เหมาะกับเอกสารที่ใช้งาน ภาพตราในแบบฟอร์มอาจถูกย่อหรือขยายให้พอดีกับเอกสารได้ แต่รายละเอียดสำคัญต้องตรงกับแบบที่จดทะเบียนไว้ 

หัวข้อ	หลักเกณฑ์ DBD	แนวทางการทำตรายาง
โลโก้	ไม่ได้กำหนดว่าต้องมี แต่ต้องไม่ใช้เครื่องหมายที่อยู่ในกลุ่มต้องห้าม	ลดรายละเอียดเพื่อให้ประทับออกมาชัดเจน
รูปทรง	สามารถใช้วงกลม วงรี หรือสี่เหลี่ยมได้ หากไม่ขัดกับข้อห้าม	เลือกให้เหมาะกับความยาวชื่อและพื้นที่เอกสาร
ขนาด	ไม่มีการกำหนดขนาดตรายางเป็นเซนติเมตรแบบตายตัว	ทดลองย่อแบบและตรวจสอบว่ายังอ่านได้ชัดเจน
สีหมึก	หลักเกณฑ์ไม่ได้บังคับให้ใช้สีน้ำเงินหรือห้ามใช้สีดำ	นิยมใช้สีน้ำเงินเพื่อแยกรอยประทับจากข้อความ
รายละเอียดของตรา	รูปร่าง ตัวอักษร และองค์ประกอบควรตรงกับแบบที่จดทะเบียน	หลีกเลี่ยงการเปลี่ยนแบบหลังยื่นจดทะเบียน

ข้อห้ามที่ควรรู้ก่อนทำตรายางบริษัท 

DBD ห้ามใช้เครื่องหมายหลายกลุ่มในตราบริษัท เช่น พระบรมราชสัญลักษณ์ ตราแผ่นดิน ตราราชการ ตราครุฑพ่าห์ ธงชาติ เครื่องหมายกาชาด รวมถึงสัญลักษณ์ประจำชาติไทยอย่างช้างไทย ดอกราชพฤกษ์ และศาลาไทย ตราที่ขัดต่อรัฐประศาสโนบายหรือศีลธรรมอันดีก็อยู่ในกลุ่มต้องห้าม

หากโลโก้มีส่วนประกอบใกล้เคียงควรตรวจสอบก่อนทำตรา ปัญหาที่พบบ่อยคือชื่อไม่ตรงกับที่จดทะเบียน ขาดคำแสดงประเภทนิติบุคคล ใช้ชื่อภาษาอังกฤษต่างกัน หรือกำหนดให้ใช้ตราแต่ไม่ได้ยื่นจดทะเบียนรูปตราไว้ กรณีเหล่านี้มักต้องแก้แบบหรือแก้คำขอ โดยผลขึ้นอยู่กับการพิจารณาของนายทะเบียน

ตรวจแบบก่อนยื่น DBD และสั่งทำตรายางบริษัท

ก่อนส่งไฟล์ควรตรวจสอบตามลำดับ เริ่มจากอ่านข้อความอำนาจกรรมการว่ากำหนดให้ใช้ตราหรือไม่ จากนั้นคัดชื่อไทยและชื่ออังกฤษจากเอกสารจดทะเบียน เช็กคำแสดงประเภทนิติบุคคล ตรวจโลโก้และสัญลักษณ์ต้องห้าม ย่อแบบให้ใกล้ขนาดใช้งานจริงและดูว่าตัวอักษรยังอ่านได้ ก่อนยืนยันไฟล์สุดท้ายเพื่อผลิต

ควรเก็บไฟล์ต้นฉบับไว้ และยังไม่ควรสั่งทำหลายดวงจนกว่าแบบจะผ่านการตรวจครบ โดย One Click Stamps มีบริการจัดทำแบบจำลองให้ลูกค้าพิจารณาก่อนผลิต จึงสามารถใช้ขั้นตอนนี้ตรวจสอบการสะกด การจัดวาง และความอ่านง่ายได้ อย่างไรก็ตาม การรับจดทะเบียนยังขึ้นอยู่กับการพิจารณาของนายทะเบียน ร้านทำตรายางไม่สามารถรับรองผลแทน DBD ได้

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับตรายางบริษัท 

บริษัทจดทะเบียนโดยไม่มีตราประทับได้หรือไม่

ได้ หากอำนาจกรรมการไม่ได้กำหนดว่าการลงนามแทนบริษัทต้องประทับตราร่วมด้วย แต่หากกำหนดให้ใช้ตรา บริษัทต้องจดทะเบียนรูปตราไว้

ตรายางบริษัทจำเป็นต้องมีโลโก้หรือไม่

หลักเกณฑ์ของ DBD ไม่ได้กำหนดว่าตราต้องมีโลโก้ ตราจะมีหรือไม่มีชื่อบริษัทก็ได้ แต่หากใส่โลโก้ ต้องไม่เป็นเครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ต้องห้าม

ตรายางใช้ชื่อภาษาอังกฤษอย่างเดียวได้หรือไม่

สามารถใช้ชื่อภาษาต่างประเทศที่จดทะเบียนไว้ได้ โดยชื่อต้องตรงกับข้อมูลที่ยื่น และต้องมีคำแสดงประเภทนิติบุคคลครบถ้วน ไม่ควรแปลหรือเปลี่ยนการสะกดเอง

ต้องใส่เลขทะเบียนนิติบุคคลในตรายางหรือไม่

หลักเกณฑ์ของ DBD ไม่ได้กำหนดให้ต้องใส่เลขทะเบียนนิติบุคคล บริษัทอาจเลือกใส่ได้ตามความเหมาะสม แต่ควรพิจารณาว่าจะทำให้แบบแน่นหรืออ่านยากเกินไปหรือไม่

ตรายางบริษัทใช้หมึกสีดำได้หรือไม่

จากหลักเกณฑ์ที่อ้างอิง ไม่พบข้อห้ามในการใช้หมึกสีดำหรือกำหนดว่าต้องใช้สีน้ำเงิน จึงสามารถเลือกสีหมึกได้ตามลักษณะเอกสารและข้อกำหนดของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ตรายางจริงต้องมีขนาดเท่ากับภาพที่ยื่น DBD หรือไม่

ไม่จำเป็นต้องมีขนาดเท่ากันทุกมิลลิเมตร เนื่องจากระบบอาจปรับขนาดภาพให้เหมาะกับแบบฟอร์ม ทำให้ขนาดในเอกสารต่างจากตราจริงได้ แต่รายละเอียด รูปร่าง และลักษณะต้องตรงกัน

หากตราประทับหาย ชำรุด หรือต้องการเปลี่ยนแบบ ต้องทำอย่างไร

บริษัทต้องยื่นจดทะเบียนแก้ไขดวงตราสำคัญ หากตราหายหรือชำรุดจนใช้งานไม่ได้ ควรดำเนินการตามขั้นตอนที่ DBD กำหนดก่อนนำตราแบบใหม่มาใช้เป็นตราทางการของบริษัท